خطايى ، على اكبر
274
خطاى نامه ( شرح مشاهدات سيد على اكبر خطائى معاصر شاه اسماعيل صفوى در سرزمين چين )
و شيرهها 36 و صندليها نهاده و انواع مأكولات از قاز و مرغ [ 387 الف ] و گوشت پخته و فواكه و ميوههاى خشك و تر بر طبقهاى چينى مرتب كرده و بر هر شيرهاى نخلى بسته . القصّه در آن بيابان طويى كه در شهرها بدان تكلّف نتوان ساخت ترتيب كرده بودند و شيرهها و خوانها نهاده ، و بعد از طعام انواع مسكرات از عرقى و سرمه 1 / 36 در كار آوردند و مجموع را مست ساختند و بيرون طوى هركس را به قدر مرتبه گوسفند و آرد و جو ما يحتاج سفر و عرقى و سرمه بدادند و اين ساختگى مجموع از سكجو آورده . و آنجا نسخه كردند كه با هركسى چند نوكرند و داجيان حجت مىگرفتند كه مىبايد كه نوكر زيادتى ننويسند كه يا ساق ختاى زيكست 2 / 36 و هركس دروغگوى شد او را وقعى نمىماند و بسيار بازرگانان پيش ايلچيان نوكر مىشدند و خدمت مىكردند . القصّه نسخه نبشتند بدين تفصيل : امير شادى خواجه و كوكجه دويست نفر ، سلطان احمد و خواجه غياث الدين صد و پنجاه نفر ، ارغداق شصت نفر ، اردوان پنجاه نفر ، خواجه تاج الدين نوكر شاه بدخشان پنجاه نفر . نوكران امير و اميرزادهء اعظم الغ بيگ گورگان خلد اللّه ملكه پيشتر رفته بودند و نوكران اميرزاده ابراهيم سلطان خلد اللّه تعالى ملكه هنوز نرسيده بودند . روز شانزدهم 3 / 36 [ 386 ب ] ايلچيان را خبر كردند كه امروز دانك داجى طوى مىدهد و او از جانب پادشاه ختاى حاكم آن سرحد بود كه از طرف قامل است و از سكجو تا شهر [ او ؟ ] نه يام بود ، و او با لشكرى پنج شش هزار سوار به استقبال آمده بود و مجموع ايلچيان سوار شدند و نزديك يورت دانك داجى آمدند . طريقهء فرود آمدن ايشان در صحرا چنان بود . لشكريان مربع فرود آمده بودند چنانك به پرگار و سطّاره مربع كنند و خيمهها [ ى ] طناب در طناب كشيده چنانچه بهيچجا راه پياده نبود كه بدان ميان درآيد و چار دروازه بر چهار طرف آن مربع گذاشته و ميان آن مسافتى بزرگ ، و در وسط آن مسافت صفهء بزرگ ساخته به مقدار يك جريب و خيمهء بزرگ دو تير 37